Arbeidsrecht

Betekenis arbeidsovereenkomst en de rol van de partijbedoeling

Home » Arbeidsrecht » Arbeidsovereenkomst betekenis

Arbeidsovereenkomst betekenis

Betekenis arbeidsovereenkomst

De arbeidsovereenkomst is een overeenkomst tussen werkgever(s) en werknemer(s). Hierbij verbindt de werknemer zich om arbeid te verrichten in dienst van de werkgever, gedurende een zekere tijd en tegen betaling van loon.

Het is belangrijk om te weten wanneer er precies van een arbeidsovereenkomst wordt gesproken, omdat in Nederland niet (alleen) wordt gekeken naar hoe partijen een overeenkomst hebben benoemd. Voor het bepalen of er sprake is van een arbeidsovereenkomst, wordt met name naar de feitelijke uitvoering van de overeenkomst gekeken.

Benoemen partijen een overeenkomst als overeenkomst van opdracht, dan kan de overeenkomst naar Nederlands recht feitelijk alsnog een arbeidsovereenkomst zijn, of andersom. En dat kan problemen opleveren.

! Zo zijn bij de arbeidsovereenkomst regels van toepassing die bij een overeenkomst van opdracht anders zijn dan wel geen rol spelen, bijvoorbeeld met betrekking tot: opzegging; ontslag; doorbetaling bij ziekte; premies sociale verzekeringen; en opzegverboden. Daar is door partijen dan misschien geen rekening mee gehouden, waardoor een opzegging niet geldig is of een werknemer (alsnog) recht heeft op loon.


De essentialia van de arbeidsovereenkomst

Uit de omschrijving van de arbeidsovereenkomst die hierboven is gegeven, volgt een aantal elementen waaraan in ieder geval moet zijn voldaan om van een arbeidsovereenkomst te kunnen spreken.

  1. Er moet arbeid worden verricht gedurende zekere tijd;
  2. In dienst van de werkgever;
  3. Met loon voor de werknemer als tegenprestatie van de werkgever.

Over die elementen moeten partijen overeenstemming hebben bereikt.


Verrichten van arbeid gedurende zekere tijd

Het begrip arbeid kan ruim worden opgevat. Daar is sprake van bij werk van zowel lichamelijke als geestelijke aard. Ook het beschikbaar zijn als arbeidskracht kan als arbeid worden gezien; u kunt hierbij denken aan slaapdiensten.

De arbeid moet wel een productieve waarde hebben voor de werkgever, in plaats van dat de arbeid bijvoorbeeld alleen dient voor het vergroten van kennis en het opdoen van ervaring. Dat laatste staat vaak centraal in een stage-overeenkomst.

In de wet is niet aangegeven hoe lang een arbeidsovereenkomst minimaal moet duren.


Ten dienste van de werkgever

Er moet sprake zijn van een prestatie van de werknemer die onder zeggenschap van de werkgever wordt verricht. Bij een arbeidsovereenkomst is er sprake van een gezagsverhouding.


Tegen betaling van loon

Als tegenprestatie voor de arbeid die de werknemer moet verrichten, moet de werkgever loon betalen, om te kunnen spreken van een arbeidsovereenkomst. Loon is geoorloofd in de volgende vormen:

  1. Geld;

  2. Het gebruik van een woning en de verlichting en verwarming daarvan;

  3. Diensten, voorzieningen en werkzaamheden door of voor rekening van de werkgever te verrichten; onderricht, kost en inwoning daaronder begrepen;

  4. Effecten, vorderingen, andere aanspraken en bewijsstukken daarvan en bonnen;

  5. Natura. Indien die vorm van loon gewoonte is of wenselijk is wegens de aard van de overneming van de werkgever: zaken, geschikt voor het persoonlijke gebruik van de werknemer en zijn huisgenoten, met uitzonderingen van alcoholhoudende drank en andere voor de gezondheid schadelijke middelen.


Let op! Bent u echt een arbeidsovereenkomst aangegaan?

Er kan sprake zijn van een arbeidsovereenkomst als in de feitelijke situatie in ieder geval is voldaan aan de wettelijk essentialia van de arbeidsovereenkomst (artikel 7:610 Burgerlijk Wetboek). Niet van belang hierbij is of het werknemer en werkgever voor ogen stond om een arbeidsovereenkomst te sluiten of juist niet.

Hebben partijen een overeenkomst gesloten waarboven ‘overeenkomst van opdracht’ stond, dan kan er dus alsnog sprake zijn van een arbeidsovereenkomst in plaats van een overeenkomst van opdracht.


Is een mondelinge arbeidsovereenkomst ook geldig?

De wijze waarop een arbeidsovereenkomst tot stand kan komen, wordt ‘vormvrij’ genoemd. Dit betekent simpel gezegd dat er geen voorwaarden aan de wijze van het tot stand komen van de arbeidsovereenkomst zijn verbonden. Zo kan de overeenkomst schriftelijk, maar ook mondeling worden aangegaan.


Schriftelijk is vaak verstandiger!

Dat een mondelinge arbeidsovereenkomst is toegestaan, betekent niet dat het ook een verstandige keuze is om de arbeidsovereenkomst mondeling aan te gaan. Bij een mondelinge arbeidsovereenkomst kan veel ruimte voor discussie ontstaan.

Met het oog op het bewijzen van gemaakte afspraken, kunnen schriftelijke afspraken van belang zijn.


Waarom juridische hulp?

Voor een juiste beoordeling van uw juridische situatie en mogelijkheden is het altijd noodzakelijk de details van uw individuele kwestie te kennen. Alleen dan kan de juistheid van informatie worden gegarandeerd. Het is ten slotte altijd raadzaam om juridisch advies in te winnen voordat u besluit zich te wenden tot de rechter.